Do 15. decembra otvorena izložba “Zmijanjski vez” u Prnjavoru

U organizaciji Zavičajnog muzeja, u Prnjavoru je večeras otvorena izložba Muzeja Republike Srpske “Zmijanjski vez – svjetsko nematerijalno nasljeđe”, autora Danijele Đukanović, etnologa i muzejskog savjetnika.

Đukanovićeva je izjavila Srni da se na 20 izložbenih panoa nalaze fotografije zmijanjskog veza, dokumentacija o procesu nominacije ovog veza za svjetsku listu nematerijalnog nasljeđa, tehnike i ornamentika zmijanjskog veza, kao i podaci o svim udruženjima i nevladinim organizacijama koji danas rade zmijanjski vez i zbog kojih je upisan na Uneskovu listu.

Ona je napomenula da nematerijalno dobro, odnosno nasljeđe, mora da “živi” danas da bi bilo upisano na ovu listu.

“Zmijanjski vez je prepoznat kao dio kulturnog i nacionalnog identiteta naroda zmijanjske oblasti i grada Banjaluke. Postoji veliki broj udruženja koja praktikuju taj vez, ne na način da ćemo nositi narodne nošnje iz 19. vijeka, već da ornamentika i motivi prisutni na zmijanjskom vezu budu primjenjivi na neki novi, moderan, inovativan način”, navela je Đukanovićeva.

Ona je rekla da to mogu biti haljine ili košulje sa detaljima koji stvaraju kreativne žene okupljene u Udruženju žena “Duga” ili Etno-radionici “Domaća radinost R”, u kojoj Radenka Jungić zmijanjski vez uramljuje kao slike, što je kao veliku umjetnost, između ostalih, prepoznao i slavni srpski režiser Emir Kusturica i uručivao kao nagradu na “Kustendorfu”.

“Možemo reći da je zmijanjski vez danas naš ambasador u svijetu. U proteklih sedam-osam godina imamo intenzivne radionice koje organizujemo i u školama kroz sekcije na kojima se praktikuje vez, ali i likovne radove, gdje nam je cilj da učenici zapamte taj motiv i ornamentiku”, istakla je Đukanovićeva.

Đukanovićeva je navela da se u Muzej Republike Srpske često javljaju studenti arhitekture, grafičkog dizajna i dizajna tekstila koji žele da na svoj način primijene zmijanjski vez.

Ona je naglasila da je osnovno da se zapamti izvorna ornamentika i prenosi na nove generacije, ali i da izuzetno značajno razvijati svijest kod mladih o značaju kulturnog nasljeđa.

Dario Topić iz Zavičajnog muzeja u Prnjavoru rekao je da je logičan slijed događaja da ova izložbena postavka nakon predstavljanja u brojnim gradovima Republike Srpske, ali i svijeta, dođe i u Prnjavor.

“Naši sugrađani imaju priliku da vide šta je to Unesko prepoznao kao nematerijalnu baštinu iz Republike Srpske, odnosno BiH. Zmijanjski vez je nešto najreprezentativnije što imamo”, ukazao je Topić.

Zmijanjski vez predstavlja specifičnu tehniku ukrašavanja određenih dijelova narodne nošnje koju su u prošlosti praktikovale žene iz oblasti Zmijanje, kod Banjaluke.

Zahvaljujući svojim karakteristikama i specifičnosti, zmijanjski vez je 26. novembra 2014. godine u Parizu upisan u Uneskovu reprezentativnu listu nematerijalnog kulturnog nasljeđa čovječanstva kao prvi element iz BiH.

Izložba “Zmijanjski vez – svjetsko nematerijalno nasljeđe” dostupna je posjetiocima radnim danima do 15. decembra u prostorijama Zavičajnog muzeja u Prnjavoru.

Glas Srpske