Nacionalni spomenik BiH prkosi vremenu i nevoljama

U selu Palačkovci, između Dervente i Prnjavora, nalazi se crkva brvnara, nacionalni spomenik BiH nulte kategorije i pravoslavni hram neprocjenljive duhovne vrijednosti.

Crkva postoji od 1843. godine, a 12. jul, dan posvećen Sv. apostolima Petru i Pavlu, krsna je slava ove svetinje. Unutrašnji dio svetinje u kojem se nalaze pjevnica, časna trpeza, žrtvenik i sav ostali inventar sačuvani su  od nastanka do danas.

U crkvi se nalaze ikone iz 19. vijeka,  među kojima ima ruskih radova,  srpskih ikona nastalih u vojvođanskim radionicama i nekoliko rukom oslikanih litijskih barjaka. Crkva u svom posjedu ima i Jevanđelje iz perioda austro-ugarske vladavine, napisano na crkveno-slovenskom.

Dolaskom austro-ugarske vlasti na područje BiH, crkva je dobila mogućnost izgradnje zvonika, koji je u vrijeme Otomanskog carstva bio zabranjen jer se njime oglašavao poziv na okupljanje vjernika.

Zvona koja su stavljena kod crkve brvnare, u vrijeme rata 1914. godine,  su istopljena i korištena u austro-ugarskoj vojsci za pravljenje topovske đuladi i granatiranje srpskih položaja.  Nova zvona kupljena su 1926. godine i u upotrebi su i danas.

Rješenjem Zavoda za zaštitu spomenika kulture BiH iz Sarajeva od 27. marta 1970. godine ova crkva ima svojstva nepokretnog spomenika kulture i kao takva stavljena je pod zaštitu. Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika u maju 2005. godine donijela je odluku da se ova pravoslavna svetinja proglasi nacionalnim spomenikom u BiH.

See Srpska/Miodrag Gavrić