Lokalitet ’’Lipe’’ na planini planini Motajici i ove godine bio je u znaku čuvanja istorije od strane demobilisanih boraca iz Prnjavora i dijela Dervente. Samim izlaskom na obrnoke ove planine, sibolično je obilježena 34 godišnjica izlaska jedinica teritorijalne odbrane a koje su formiranjem odbrabenih linija spriječile neprijateljsko zauzimanje Prnjavora. Sam događaj koji je ispisao istoriju Prnjavora i ovog puta je okupio lokalnu samoupravu i demobilisane borce a 24.mart je najvažniji datum u obilježavanju Dana grada Prnjavor.
Planini Motajici odakle je sve krenulo mnogi se svake godine vrate. Iako je odatle počeo za mnoge dug ratnu put isprepleten patnjama i stradanjima, ti koji svojim koracima izađu na lokalitet ’’Lipe’’ vrate se u ponosnu prošlost. Da krajem marta 1992.godine nisu izašli na poziciju gdje redovno dolaze i prisjecaju se svega što su prošli, znaju da danas nebi bilo njihovog voljenog Prnjavora i njegovih sela jer bi nestali pod naletom neprijateljskih hrvatskih formacija koje su tada pod okupacijom držale dio Posavine i susjednu Derventu.
Tada kao pripadnici teritorijalne odbrane uradili su mnogo zaposjedanjem sjevernih djelova Prnjavora. Bio je to i čin prkosa, onima koji su nadirali i toga se dobro sjeća nekadašnji komandat TO Prnjavor a kasnije i komandant Prve prnjavorske brigade Vlado Živoković.
” Mi smo morali reagovati brzo kako bi zaštitili današnji narod Prnjavora ali i banjalučke regije. Već početkom 1992. godine i hrvatska i bošnjačka strana imali su formirane svoje oružane formacije. Na ovim prostorima tek u maju 1992.godine se formira Vojska Republike Srpske tako da je sva obaveza oko ogranizovanja odbrane bila na štabu TO. Mi smo na osnovu procjena koje smo imali, postojala je realna opasnost da snage HVO-a i regularnih snaga Hrvatske uđu na teritoriju Prnjavora. Štab TO Prnjavor tu informaciju prenosu kriznom štabu opštine koji daje saglasnost da jedinice TO Prnjavor mogu izaći na obronke Motajice. Teritorijalna odbrana je tada na ovom prostoru Motajice imala oko 1.200 vojnika. To je rang jednog motorizovanog bataljona ”,rekao je Živković.
Među prvima tog proljeća 1992. na obronke motajice izašla je četa TO Smrtići. Nakon njih snage rastu te sa mještanima Smrtića dolaze i borci iz ilovskih sela. Dani i mjeseci dovodili su pripadnike TO i iz drugih sela tu su zaposjedne linije odbrane od Trstenaca do magistralnog puta Prnjavor-Derventa.
Rame uz rame sa prnjavorčanima stali su i mještani Tresenaca. Vojko Vukajlović tada u aprilu 1992.godine preuzeo je komandu nad četom TO Trstenci.
” Ja sam u Trestence po naredni našeg opštinskog štaba stigao 2. aprila 1992.godine i postavljen sam na mjesto komandira čete kako bi organizovao odbranu sela. Oni su bili dobri borci i uradili su veliki dio posla. Sve svoje zadatke smo radili odgovorno i dobrom odbranom smo spriječili dalji neprijateljski prodor ”,rekao je Vukajlović.
Tog marta na obronke motajice izašao je sa svojim komšijama i prijateljima i Nenad Lazekić. I danas se prisjeća tih dana.
” Dobro se sjećam tog marta. Nas oko 45 je izašlo tada na Motajicu. Poslije su došli i ljudi iz Velike Ilove ovdje. Neću to zaboraviti nikada. Bilo je straha i panike ali smo uspjeli da preživimo. Tu smo bili jedno mjesec dana na tim linijama te smo nastavili dalje da napredujemo i da oslobađamo Derventu a kasnije smo išli i na druga ratišta ”,rekao je Lazekić.
Svaki izlazak na polalitet Lipe donosi veliku obavezu da se događaji od prije 34 godine ne zaborave. Zato uvijek u simboličan stroj sa mještanima Smrtića, Ilova, Palačkovaca i svih koji su tada obranili Prnjavor uvijek stoji i lokalna samouprava. Položivši vijence kod spomen obilježja naglašavaju koliko je 24. mart ima duboku simboliku.
Predsjednik Boračke organizacije Prnjavor Perica Đumić navodi kako ova tradicija izlaska na obronke Motajice traje već 30 godina te će trajati dok postoje oni koji pamte doprinos nekadašnjih boraca.
” Prvi organizovani izlazak na Motajicu bio je 1996.godine i od tada je prošlo mnogo ali sjećanja uvijek ostaju. Taj 24. mart 1992. godine je presudan za moderni tok Prnjavora. Da se nije reagovalo na vrijeme ovdje bi se desili neki novi pogromi i stradanja kao u Drugom svjestkom ratu. Samo zahvaljujući odlučnosti današnjeg kriznog štaba i komandi TO Prnjavor mi smo danas ovdje stojimo i proslavljamo jedan bitan datum. To nikada ne smijemo da zaboravimo ”,rekao je Đumić.
Gradonačelnik Prnjavora Darko Tomaš podsjeća da je obaveza da se ne zaboravi zasluga prnjavorčana koji su tada odbranili Prnjavor.
” Već duži niz godina izlazimo na lokalitet Lipe i prisjećamo se tih dana važnih za istoriju Prnjavora. Nekadašnji borci mnogo su doprinjeli da u Prnjavoru ne bude ratnih dejstava kao u nekim drugim mjestima. Želim se zahvaliti našoj Boračkoj organizaciji koja njeguje kulturu sjećanja na događaje iz proteklog rata ”,rekao je Tomaš.
Mnogi borci teritorijalci kasnije pri formiranju Vojske Republike Srpske postaće pripadnici drugih ratnih jedinica a ratni vihor odvešće ih na druga mjesta. Na tom putu njih 626 položiće život.
Inače, tradicionalni izlazak na Motajicu trebao je biti održan protekle sedmice ali je zbog loših vremenskih prilika pomjeren.
TV K3
Be the first to comment